Sata I - Sata II - Sata III - mSata - NVMe - M.2 Slot - PCI-Express x4 - Gen 1- Gen 2 - Gen 3

Gokrtl

Gökhan Kartal
Staff member
Katılım
27 Şubat 2019
Mesajlar
7,851
Burada biraz hard disk'lerin, bağlantı yollarını ve hızlarını inceleyelim.
Elimden geldiğince toparlamaya çalıştım. Hatalı bilgiye rastlarsanız cevap yazarak düzeltebilirsiniz.

Sata: Serial ATA anlamına gelir ve bir veri taşıma teknolojisidir. Hard disklerimizde ki veri alış-verişini sağlar.
SATA I, SATA II ve SATA III olarak üç ayrı versiyonu bulunmaktadır.

Sata 1: 1.5 Gb/s hızla calışır ve yaklaşık olarak 150 MB/s veri transfer oranı sağlar.
Sata 2: 3.0 Gb/s hızla çalışır ve yaklaşık olarak 300MB/s veri transfer oranı sağlar.
Sata 3: 6.0 Gb/s hızla çalışır ve yaklaşık olarak 600MB/s veri transfer oranı sağlar.

Veri yolu hızları bu seviyelere ulaşsa da Hard Disk teknolojilerinin bu hızları kullanabilecek kadar gelişemediği söylenmektedir.
Sata 3 teknolojisi 2009 yılında çıkmıştır ve o zamandan bu yana sata 1 ve sata 2 teknolojileri terk edilmiştir. Eğer anakartınız 2009 dan sonra üretildi ise bilgisayarınızdaki sata portları sata 3 teknolojisine sahiptir.
Bunu anlamanın en kolay yolu "HWINFO" isimli ücretsiz uygulamayı portable olarak indirip çalıştırmanızdır.
Buradaki "Gen3" terimi SATA 3 anlamını taşımaktadır. Bu GEN meselesine aşağıda ayrıca değineceğim.
sata3.PNG



sata.PNG


mSATA: Desktop ve notebook anakartlarda bulunan özellikle ultrabooklarda tercih sebebi olan ve mini-SSD belleğin direkt olarak anakarta baglanmasını sağlayan veri iletişim yoludur. SATA3 (6G b/s) hızına sahiptir.
mini-SSD bellekler 1.8" boyutlarında olup 2.5" ve 3.5" SSD belleklere göre daha düşük maliyetlidir.
Günümüzde 500/600 Mb/s okuma ve 500/600 Mb/s yazma hızlarına ulaşmışlardır.

SSD-Mini-Msata.jpg


PCI-Express: PCI-Express bilgisayar genişleme yuvası arabirimidir. PCI-e x1, PCI-e x2, PCI-e x4, PCI-e x8, PCI-e x16 ve PCI-e x32 olarak üretilen ekran kartlarının bant genişlikleri 1, 2, 4, 8, 16, 32’nin katları şeklinde artar. Ekran kartları için en çok tercih edilen PCI-e x16 ve PCI-e x32 slotlarıdır. Bu slotlar doğrudan kuzey köprüsüne bağlıdır.
PCIe 1.1'de hat başına hız 250 MB/s olarak verilirken, PCIe 2.0 bunu 500 MB/s düzeyine çıkartır. Böylece ekran kartları için kullanılan PCIe x16 bağlantılarında PCIe 1.1 toplam 4000 MB/s, PCIe 2.0 ise 8000 MB/s verir.
Normalde PCIe 1.1 için "2.5 Giga-Transfers/second" denir. Bu değer saniyede aktarılan bit sayısıdır. Normal koşullar altında kaç MB aktarıldığını görmek için bit sayısını sekize bölmeliydik, ancak PCIe 8b/10b adı verilen bir kodlamayı kullanır. Yani PCIe'nin fiziksel iletim katmanında her byte, teknik nedenlerle 10 bitlik gruplar halinde iletilir. 8b/10b kodlamasından kaynaklanan %20'lik farkı hesaba kattığımızda, iletilebilecek en yüksek ham veri miktarını hat başına 250 MB/s olarak buluruz. PCIe 2.0 için de hat başına 500 MB/s sayısını elde ederiz.

GEN: Generation (Jenerasyon) anlamında kullanılan bir terimdir. PCI-E Genişleme yuvaları ile birlikte anılmaya başlansa da sanırım günümüz de USB, SATA ve diğer arabirimler içinde kullanılıyor. Bu durumda yukarıda ki resimde gördüğünüz "Gen3 6.0 Gigabits" terimi aslında PCI-E 3.0'ı değil, "Üçüncü Jenerasyon" anlamında SATA 3'ü temsil etmektedir.

GEN : PCI-E 1.1, Sata 1, USB 1.1
GEN 2: PCI-E 2.0, Sata 2, USB 2.0
GEN 3: PCI-E 3.0, Sata 3, USB 3.0 olarak yorumlanabilir.

Yukarıdaki "GEN" ile ilgili bilgilerden kesin olarak ulaşabildiğim PCI-E'ler için kullanıldığıdır. Diğer arabirimler için bir bilgi bulamadım. Bu bilgiler benim kişisel yorumumdur.

M.2 Konnektörü: Eskiden Yeni Nesil Form Faktörü (NGFF) olarak bilinen M2, dahili olarak monte edilmiş bilgisayar genişletme kartları ve ilgili konektörler için bir özelliktir. M2, PCI Express Mini Card fiziksel kart düzenini ve konektörlerini kullanan mSATA standardının yerine geçer. Daha esnek bir fiziksel özellik kullanan M2, farklı modül genişliklerine ve uzunluklarına izin verir ve daha gelişmiş arabirim özelliklerinin kullanılabilirliği ile eşleştiğinde, M2'yi genel olarak katı hal depolama uygulamaları ve özellikle daha küçük cihazlarda mSATA'dan daha uygun hale getirir.
M2 konektörü aracılığıyla sağlanan bilgisayar veri yolu arabirimleri PCI Express 3.0 (dört şeride kadar), Seri ATA 3.0 ve USB 3.0'dır
M2 belirtimi, mantıksal arabirim düzeyinde eski Gelişmiş Ana Bilgisayar Denetleyici Arabirimi'ni (AHCI) desteklemenin yanı sıra M2 PCI Express SSD'ler için mantıksal aygıt arabirimi olarak NVM Express'i (NVMe) destekler.

M.2 konektörden çıkan veriyolları, USB 2.0 ile geriye dönük uyumlu olan PCI Express 3.0, Seri ATA (SATA) 3.0 ve USB 3.0'dır. Sonuç olarak, M.2 modülleri, aşağıdaki cihaz sınıfları da dahil olmak üzere birden fazla işlevi entegre edebilir: Wi-Fi, Bluetooth, uydu navigasyonu, yakın alan iletişimi (NFC), dijital radyo, WiGig, kablosuz WAN (WWAN) ve yarıiletken sürücüler (SSD'ler). SATA revizyon 3.2 spesifikasyonu, altın revizyonunda (Ağustos 2013), M.2'yi depolama cihazları için yeni bir format olarak standartlaştırıyor ve donanım düzenini belirliyor.

M.2_Sata_Port.png


PCI-Express 3.0: M.2 konnnektörde bu arabirim kullanılır. GEN 3 (Üçüncü Jenerasyon) olarak da adlandırılır. x4 Link genişliğine sahiptir. Maksimum 8.0 GT/s Hızda çalışabilir. Bu da 10Gb/s olarak yorumlanabilir.

pcı-e.PNG


NVM Express: Non-Volatile Memory Express (Geçici Olmayan Hızlı Bellek) Anlamındadır. Günümüz Hard Disk teknolojilerinde gelinen son noktalardan dır.
Anakartlar üzerinde M.2 konnektörü olarak adlandırılan bağlantılara takılırlar.

nvme ssd m.2 disk.PNG


Kaynaklar:
SATA
M.2 SSD
NVMe Nedir?
NVMe Express
PCI-Express
PCI-Express Wiki
 
Top