Debian 10 ile Linux'a geçiş

Sercan

Kıdemli Üye
Katılım
17 Mart 2019
Mesajlar
3,392
Trump'u engelleyen bizi ne yapmaz? Şaka şaka. Konu o değil!

Yaşam tarzım gereği işletim sistemi ayırt edemiyorum. İlla evde hepsinden olacak. Hali hazırda macOS hariç hepsi var. Fakat ana bilgisayarımda Windows 10 kurulu. Haliyle öncelikli kullandığım işletim sistemi de Windows oluyor.

Bir süredir Windows'un Güvenlik merkezi ile kavga ediyorum. Bence bu adamlar kesinlikle verileri aşırıyor. Bu kadar taranacak dosya yok. Bütün gün sunucu üzerindeki (uzak bilgisayar) dosyaları notepad++ düzenlemekten başka bir de Chrome ile (zaten reklam engelleyici ve Chrome güvenlik filtreleri açık) gezinti yapıyorum. Neredeyse bilgisayarda elle tutulur bir dosya alışverişi yok. İlaçlı uygulama filan kullanmıyorum. İşlemciyi bu kadar meşgul edecek ne güvenlik sorunu olabilir, Windows'un kendi dosyalarım mı anlamadım? İzin vermedim tabii ki ama bu olsa olsa log transferi filandır. Bu arada Windows 10'un da Pro versiyonun Enterprise LTSC versiyonunu filan hepsini kullandım. Üstelik şu an kurulu sürüm de LTSC versiyonu.

Dediğim gibi işim için ana bilgisayarda sadece Notepad++ kullanmam yeterli. Geri kalan her şeyi online araçlar ile halledebiliyorum ve ek olarak geliştirme için kullandığım Fusion 360 gibi programlarda ücretsiz sürümlerine kısıtlamalar getirince, FreeCAD gibi ücretsiz uygulamaları öğrenmeye başladım ki bu tarz uygulamalar genellikle Linux kökünden geliyor.

Bu durumda yavaş yavaş Windows altında çalışan ve bağlayıcı olan programlar azalmaya başladı. En son Android telefonuma samba bağlantısı kuramayınca artık Windows'u terk etmem gerektiğini ciddi ciddi düşünmeye başladım. Öyle ki bunca işimin gücümün arasında kasası hasarlı olduğu için bekleyen Samsung NP530U3C-A0BTR notebook ile bir test sürüşüne başlamaya karar verdim. i5 3317U işlemcili, 4GB RAM, 320GB standart hard diski olan günümüz koşullarına göre ortalamanın biraz altında bir cihaz. RAM ve SSD takviyesi iyi olurdu. Gerek yok ama konfor için klavye ve fare de ekledim. Neticede test için yeterli.

IMG_20210109_210505.jpg


Eğer her şey umduğum gibi ilerlerse ana bilgisayarıma da Debian 10 kuracağım.

Öncelikle https://www.debian.org/ adresinden network installer versiyonunu indirdim. Siz ağ ile uğraşmak istemiyorsanız normal kurulumu dvd isosunu da indirebilirsiniz. Network versiyonunu tercih ettim çünkü kurulumda hangi paketleri bana sunacağını bilmiyorum, en düşük paket sayısı ile kurmayı hedeflediğim için boşu boşuna dünyanın dosyasını indirmek istemedim.

Rufus ile bir USB belleğe indirdiğim iso dosyasını kaydediyorum. Bu esnada diğer bilgisayardaki ufak tefek yedekleri de sunucuya atamayı ihmal etmeyeyim!

1610218432107.png


Yazının amacı kendi maceramı blog gibi yazmak. Tecrübe ettikçe burada bir şeyler eklemeye devam edeceğim. Bu yazıyı da kurumla paralel sürdüğüm için şimdilik bu kadar. Kurulum sırasında fotoğraflar da atarım.
 

Sercan

Kıdemli Üye
Katılım
17 Mart 2019
Mesajlar
3,392
Kurulumda çok kayda değer bir durum yok. Yani süreç çok kolay. Kurulum için boot ettiğimizde aşağıdaki ekranı göreceksiniz. Ben "Graphical install" seçeneğini ile ilerledim. Bu seçim ile kurlumda bize grafik ekran kılavuzluk ediyor.

IMG_20210109_220928.jpg


Burası önemli. Donanımları tespit ederken WiFi kartımı tanımadı. Ben aşağıdaki fotoğrafta da göreceğiniz gibi LAN kablosu ile kurduğum için bu adımı önemsemedim. Hayır'ı seçip devam ettim. Fakat kablosuz kurulum yapacaksanız WiFi kartının sürücülerini kurmanız gerekiyor. Standart bir sürücü var mı bilmiyorum. Kablosuz ağ kartını görse bile tavsiyem, kurulumda kesinlikle kablolu bağlantı kullanın. Özellikle de net installer yapıyorsanız...

IMG_20210109_221138.jpg
IMG_20210109_221334.jpg


Aşağıdaki adımda nelerin kurulacağını seçiyorsunuz. Eskiden net installer sürümlerinde daha detaylı seçenekler olurdu. Neredeyse her şeyi tek tek seçerdik o sebeple bu ekran beni biraz şaşırttı. Neyse ben aşağıdaki gibi seçim yaptım ve kuruluma devam ettim.

Altta yer alan (GNOME, Xfce, KDA,...,LXQt) masaüstü seçeneklerinden birini seçebilir ya da "Debian desktop enviroment" seçeneği ile ilerleyebilirsiniz. Debian desktop enviroment seçeneği ile ilerlediğinizde standart masaüstü olan GNOME geliyor.

Ayrıca standart yardımcı sistem yazılımlarını da seçmeniz gerekiyor. Bu seçeneğin içeriğine dair ben de çok emin değilim. Bunlar Debian işletim sistemi için olması gereken yazılımlar diye biliyorum.

IMG_20210109_224825.jpg


ve son olarak işlem tamamlanıyor ve aşağıda yazdığı gibi yeniden başlatıyoruz.

IMG_20210109_232607.jpg


İşlem tamam!

IMG_20210109_233506.jpg
 

cevdetfaikosman

Kıdemli Üye
Katılım
19 Şubat 2019
Mesajlar
2,056
Microsoft'u pek sevmem ama bütün platformlarda çalışan sanırım VsCode var. İyi bir editor diyebilirim. Gerçi ben halen sublime text kullanıyorum ama ara sırada VsCode fena olmuyor. Gerçi linuxculer Emacs kullanıyor ama baya bir dede olman lazım sanırım onu kullanman için. Sadece klavye ile bu editorde hayatını geçiren insanlar var.
 

Endorfin35+

Kayıtsız Üye
Staff member
Katılım
1 Mayıs 2020
Mesajlar
2,945
Notepad++ süper bir editör. Kıyaslama özelliğini kullanıyorum benim için hayat kurtarıcı oluyor.

Elimde bazı parametleri değiştirlmiş 500-1000 satırlık config dosyası oluyor. Birde varsayılan config dosyası. Farklı değerleri kolayca tespit ediyorum. Böyle bir kıyaslamayı manuel yapmak çok zor...
 

Sercan

Kıdemli Üye
Katılım
17 Mart 2019
Mesajlar
3,392
Geany kurdum. Bu da oldukça popüler.

Birde notepad++'ın Linux için birebir kopyası olan notepadqq varmış. Onu da deneyeceğim. Notepad++ da kaydetmesen bile programı kapattığında son sayfalar olduğu gibi geri geliyor bir de makro gerekli oluyor, onun dışında bir özelliğini kullanmıyorum bir de gözlerimi dinlendirdiği için koyu tema kullanıyorum.
 

Sercan

Kıdemli Üye
Katılım
17 Mart 2019
Mesajlar
3,392
Hemen programları düzenlemeye başladım FreeCad, Cura, KiCad gibi elimin altında olmasını istediğim programları kuruyorum.
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Katılım
24 Şubat 2018
Mesajlar
14,374
KiCad'i ben kaynak koddan derledim. Debian depolarında gelen KiCad çok eski ve boktan.
 

Sercan

Kıdemli Üye
Katılım
17 Mart 2019
Mesajlar
3,392
Zaten kurcalama aşamasına gelemedim. 4.0.5 kurmuş. Her adımda yönetici şifresi soruyor. Bundan kurtulmak için root yetkileri vermeye çalışıyorum. Ya da doğrudan root olarak nasıl giriş yaparım. Centos da bu işler çok kolay.
 

Sercan

Kıdemli Üye
Katılım
17 Mart 2019
Mesajlar
3,392
Bir başka saçmalığa daha denk geldim. Root ile SSH bağlantısı kurulmuyor. Açtığım kullanıcı adı ile bağlanıp su komutunu verince root olarak sorun yok...
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Katılım
24 Şubat 2018
Mesajlar
14,374
Bir başka saçmalığa daha denk geldim. Root ile SSH bağlantısı kurulmuyor. Açtığım kullanıcı adı ile bağlanıp su komutunu verince root olarak sorun yok...

/etc/ssh/sshd_config dosyasında PermitRootLogin ayarını yes yapabilirsin.
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Katılım
24 Şubat 2018
Mesajlar
14,374
Zaten kurcalama aşamasına gelemedim. 4.0.5 kurmuş. Her adımda yönetici şifresi soruyor. Bundan kurtulmak için root yetkileri vermeye çalışıyorum. Ya da doğrudan root olarak nasıl giriş yaparım. Centos da bu işler çok kolay.

Tam bir dinozor :D

1610231582858.png
 

Sercan

Kıdemli Üye
Katılım
17 Mart 2019
Mesajlar
3,392
Evet bendeki oldukça eski kalmış ama önemli değil sonuçta açık kaynak. ;)

Debian'ı 1-2 hafta kadar denemeyi düşünüyorum. Bu arada istediğim programları bulur ve kendimi güvende hissedersem daha erken geçiş yapabilirim.

Alışkanlıktan olsa gerek masaüstü olarak GNOME beni biraz zorluyor, sanki bunun dışındakiler Windows geçişi için daha kolay olurdu. Buradaki hedefim Windows'un bir kolonu ile çalışmak değil! O nedenle GNOME üzerinde denemeye devam edeceğim. Aslında bir yandan geçiş yapmanın oldukça hoşuma giden garip bir hissiyatı var.
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Katılım
24 Şubat 2018
Mesajlar
14,374
Ben KDE kullanıyorum, GNOME biraz fazla değişik. Ama bir ara GNOME'a tekrar bakmak istiyorum. Grafik arayüzleri genel olarak Windows'a göre ilkel ve yavaş, ama neyse ki benim işimin neredeyse tamamı emacs ve komut satırı terminalinde :)
 

Sercan

Kıdemli Üye
Katılım
17 Mart 2019
Mesajlar
3,392
Aslında grafik kartına en az ihtiyaç duyan masaüstünü seçmeliyim. Çünkü ana makineye 3 tane monitör bağlı. Bunların ikisi aynı marka model diğeri farklı.

Aynı olanlar 1920x1200 çözünürlükte yani toplam alan 3840x1200. Diğeri ise genelde kod için dikey kullandığım 1050x1680 çözünürlükte. Günümüz ekran kartları için bunlar çocuk oyuncağı, benim ekran kartı ise NVIDIA Geforce 840M. Bu da biraz geride kaldı. Gene de oyun gibi yüksek grafikle filan işim olmadığından akıcı bir masaüstü çok da yüksek bir beklenti değil.

Zaten yakın zamana kadar sorunsuz çalışıyordu, artık son zamanlarda ne olduysa çok sekme açtığımda Chrome ile gezinmek bile hantallaştı. Linux ile birlikte Firefox'a geçiş yapacağım. Firefox taşınabilir sürümünde kaç sekme açarsam açayım hiç o tarz sorunlarım olmuyor.

Windows grafikleri de macOS ile kıyaslarsan ilkel... Daha iyi ya da kötü demek yerine bunların hepsi bir şekilde alışkanlık meselesi diye düşünüyorum. Bir kaç ay sonra, -Windows'a döneceğim böyle olmuyor- demek de var. O yüzden çok da büyük konuşmamak lazım. :D
 

DrFreeman

Aktif Üye
Katılım
26 Kasım 2019
Mesajlar
252
Zaten kurcalama aşamasına gelemedim. 4.0.5 kurmuş. Her adımda yönetici şifresi soruyor. Bundan kurtulmak için root yetkileri vermeye çalışıyorum. Ya da doğrudan root olarak nasıl giriş yaparım. Centos da bu işler çok kolay.
Root kısmı yerine sudo komutu verirsen daha mantıklı olur.

Ekran içinde mate kullanmak Windows kullanan birisi için oldukça yararlı olur.
Mate de Gnome 2 catallanmasi zaten.
Gnome güzel fakat taskbari istediğin gibi kullanamiyorsun.
Kde ise kaynak kodunda çok bug içeriyor ve yavaş

 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Katılım
24 Şubat 2018
Mesajlar
14,374
Debianın testing versiyonunu kurarsanız güncel sürümleri elde edebilirsiniz.

Aslında tekrar Arch Linux'a dönmek istiyorum ben. Yıllarca kullandığım ve en iyi bildiğim dağıtım o. Çok hızlı değiştiği için bir gün çalışan birşey ertesi gün ya farklı çalışıyor yada hiç çalışmıyordu o yüzden stabilite için Debian'a geçmiştim. Ama artık Docker kullanarak stabil bir ortam elde edilebiliyor o yüzden tekrar Arch'a döneceğim müsait bir zamanda.
 

DrFreeman

Aktif Üye
Katılım
26 Kasım 2019
Mesajlar
252
Arch linux özgür yazılım ve kararlı program takibi açısından yetersiz bu yüzden çok hızlı değişiyor.Debian en yeni versiyon programları kararsız kabul ediyor.ve Sid denilen ilk aşamadan geçiriyor sonra test ediyor bir süre sonra da stabil olarak kabul ediyor.Arch linuxta bu yok.

 

Sercan

Kıdemli Üye
Katılım
17 Mart 2019
Mesajlar
3,392
Root kısmı yerine sudo komutu verirsen daha mantıklı olur.
Test makinası olduğu için sürekli şifre girmek istemiyorum. Gereksiz 10 oyunu kaldırmak için 10 kere şifre soruyor...
Ekran içinde mate kullanmak Windows kullanan birisi için oldukça yararlı olur.
Aslında Ubuntu Mate (https://ubuntu-mate.org/) versiyonunu elimdeki netbook gibi çok eski bilgisayarlara kurduğum için Mate ekranlara oradan alışkınım. Kaynak tüketimi filan çok iyi, görsel atlama zıplama yok.

Aslında tekrar Arch Linux'a dönmek istiyorum ben. Yıllarca kullandığım ve en iyi bildiğim dağıtım o. Çok hızlı değiştiği için bir gün çalışan birşey ertesi gün ya farklı çalışıyor yada hiç çalışmıyordu o yüzden stabilite için Debian'a geçmiştim. Ama artık Docker kullanarak stabil bir ortam elde edilebiliyor o yüzden tekrar Arch'a döneceğim müsait bir zamanda.
O kadar hızlı değişen bir işletim sistemi ile iş yapmak kolay olmaz. Bence işletim sisteminin kendisi oyuncak gibi olmamalı. Sağlam bir zemin üzerinde işine odaklanmam mümkün olur. Ben de şu an Windows'un kaynakları kötü yönetmesinden bıktığım için değiştiriyorum. Kuruyorsun her şey çok iyi çalışıyor 3 ay sonra bilgisayarı 5-10 yıl yaşlandırmış gibi öksürmeye, topallamaya başlıyor.
 

Sercan

Kıdemli Üye
Katılım
17 Mart 2019
Mesajlar
3,392
Bugün @DrFreeman tavsiyesi ve daha önceden aşina olduğum Mate masaüstünü kurdum. Böylesi çok daha iyi oldu, kaynak tüketimi çok düşük. Mate sürümünde yazılım merkezi yok ama ben ihtiyacım olan temel yazılımları kurduktan sonra her gün yeni yazılım çıkmış mı diye yazılım merkezine girmeyeceğim. Diğer yandan GNOME da oldukça popüler. Ubuntu da aynı masa üstünü kullanıyor. İçlerinde en yüksek kaynak tüketimi olanı ama ana bilgisayarımda sorunsuz çalışır...

Son olarak bir de XFCE masaüstünü test edeceğim. Bunu Debian'dan çatallanan Pardus seçeneğini değerlendirmek için denemek istiyorum...

Mate'den ekran görüntüsü:
IMG_20210111_021402.jpg
 
Son düzenleme:
Top